Województwo Śląskie

Województwo śląskie to główny przemysłowy region Polski, położony w południowej części kraju, w dorzeczu górnego biegu trzech największych polskich rzek: Wisły, Odry i Warty. Powstało 1 stycznia 1999 r. poprzez połączenie dawnych województw: katowickiego, częstochowskiego i bielsko-bialskiego.

Region sąsiaduje z województwami: opolskim, łódzkim, świętokrzyskim i małopolskim, a od południa graniczy z Republikami Czeską i Słowacką. W promieniu 600 km od Katowic znajduje się sześć europejskich stolic: Warszawa, Praga, Bratysława, Wiedeń, Budapeszt i Berlin.

Współczesne województwo śląskie znajduje się na styku historycznego Górnego Śląska, Zagłębia oraz Zachodniej Małopolski. Jego wielkoprzemysłowy charakter ukształtował się w XIX wieku w wyniku rozwoju górnictwa węglowego i hutnictwa w Prusach. W okresie międzywojennym Górny Śląsk po zaciekłej walce w Plebiscycie i z bronią w ręku (trzy powstania śląskie) podzielony został między Polskę i Niemcy. W tym też okresie kształtowała się tradycja autonomicznego Województwa Śląskiego (1922 - 1939).
Po II wojnie światowej, w wyniku kontynuacji intensywnego uprzemysłowienia, Śląsk stał się gospodarczym centrum kraju.

Unikalna pozycja ekonomiczna województwa śląskiego wynika z faktu, że jest to najbardziej uprzemysłowiony i zurbanizowany region w Polsce. Charakterystyczna jest bardzo gęsta sieć miejska - 55 miast na 10 tys. km2.

Największe miasta woj. Śląskiego

Wyrazem wysokiego stopnia urbanizacji jest liczba ponad 79% ludności mieszkającej w 70 miastach regionu, z których:

  • 5 miast liczy ponad 200 tys. mieszkańców
  • 8 miast liczy od 100 do 200 tys. mieszkańców
  • 10 miast liczy od 50 tys. do 100 tys. mieszkańców

Śląskie znajduje się na 14 miejscu w kraju pod względem zajmowanego obszaru, a na 2 pod względem liczby ludności. Na tym stosunkowo niedużym terytorium, wynoszącym 12 294 km2, tj. 3,9% powierzchni Polski, żyje 4 834 500 mieszkańców, tj. 13% ogólnej liczby ludności, co daje najwyższy w kraju wskaźnik gęstości zaludnienia (392 osób/km2 wobec 124 osób/km2 w Polsce i 116 osób/km2 w UE).

Województwo śląskie ma charakter policentryczny - nie występuje tu jeden centralny ośrodek, który spełniałby funkcje metropolitalne (administracja, finanse, ubezpieczenia, uczelnie, kultura). Są one rozproszone między Katowicami, Sosnowcem, Bytomiem, Gliwicami, Zabrzem i Chorzowem. Istotną rolę odgrywają stolice podregionów: Rybnik, Bielsko-Biała i Częstochowa.

W centralnej części województwa położona jest Aglomeracja Górnośląska, skupiająca 16 miast stanowiących praktycznie jeden duży organizm miejski. W południowo-zachodniej części województwa położona jest 600-tysięczna Aglomeracja Rybnicka, obejmująca 4 miasta i kilka gmin.

Gospodarka województwa śląskiego jest strukturalnie zróżnicowana. Region to nie tylko wysoko uprzemysłowione tereny (Aglomeracja Górnośląska), ale również tereny rolnicze i turystyczne do jakich zalicza się obszary położone w północnej i południowej części województwa.