Urząd Marszałkowski
Województwa Śląskiego

Wytyczne dla Wnioskodawców

Pożyczki dla małych i średnich przedsiębiorstw województwa śląskiego w ramach instrumentu „Linia Pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw (LP)”

Program Łagodzenia w Regionie Śląskim
Skutków Restrukturyzacji Zatrudnienia
w Górnictwie Węgla Kamiennego

Katowice, grudzień 2003r.

Spis treści.
Spis treści.
1. „Pogram Łagodzenia w Regionie Śląskim Skutków Restrukturyzacji Zatrudnienia w Górnictwie Węgla Kamiennego”
1.1. Ogólne założenia „Programu łagodzenia…”
1.2. Opis instrumentu Linia Pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw.
1.3. Kwoty wsparcia finansowego
2. Zasady dotyczące konkursu ofert w ramach instrumentu „Linia Pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw”.
2.1 Kryteria kwalifikacyjne
2.1.1	Kryteria kwalifikacyjne dotyczące wnioskodawców: kto może wystąpić o pożyczkę
2.1.2	Kryteria kwalifikacyjne dotyczące projektów: projekty, na które można składać wnioski
2.1.3	Kryteria kwalifikacyjne dla kosztów: koszty, które mogą być uwzględniane przy pożyczkach.
3. Zarządzanie instrumentem „Linia Pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw”
3.1 Zarząd Województwa Śląskiego
3.2. Instytucja Wdrażająca
3.3 Komisja Oceniająca
3.4 Bank Rozwoju Rady Europy (BRRE)
3.5 Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej
3.6 Minister Finansów
3.7 Beneficjent
3.8 Projekt
3.9. Regulaminy

1. „Pogram Łagodzenia w Regionie Śląskim Skutków Restrukturyzacji Zatrudnienia w Górnictwie Węgla Kamiennego”

1.1. Ogólne założenia „Programu łagodzenia…”
„Program łagodzenia w regionie śląskim skutków restrukturyzacji zatrudnienia w górnictwie węgla kamiennego” wynika z „Programu restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w Polsce w latach 2003 – 2006 z wykorzystaniem ustaw antykryzysowych i zainicjowaniem prywatyzacji niektórych kopalń”.

W aktualnej sytuacji społeczno – gospodarczej regionu, która w dużym stopniu związana jest z restrukturyzacją tradycyjnych sektorów gospodarki, a zwłaszcza górnictwa - pierwszoplanowym zadaniem samorządu województwa jest podejmowanie działań mających na celu utrzymanie istniejących i tworzenie nowych miejsc pracy. Celowi temu służy między innymi „Program łagodzenia...”, który powstał w oparciu o przyjęte w styczniu br. przez Radę Ministrów Założenia pod tym samym tytułem. 

Treść „Programu łagodzenia…” była przedmiotem konsultacji z parlamentarzystami, przedstawicielami samorządu terytorialnego, związkami zawodowymi, środowiskami naukowymi i gospodarczymi, a także z ministerstwami. Projekt Programu został w kwietniu br. przyjęty przez Sejmik Województwa Śląskiego. 

„Program łagodzenia...” ma charakter otwarty, a jego celem generalnym jest: „Podniesienie konkurencyjności regionu poprzez restrukturyzację gospodarki, zwiększenie jego atrakcyjności inwestycyjnej oraz rozwój zdolności adaptacyjnych mieszkańców na regionalnym rynku pracy”. 
Cel ten realizowany będzie między innymi poprzez:
•	uruchamianie mechanizmów przyspieszenia wzrostu gospodarczego, połączonego ze zmianą struktury gospodarczej, zdominowanej przez przemysły tradycyjne, na rzecz przemysłów rozwojowych i usług kreujących powstawanie nowych miejsc pracy,
•	pomoc osobom, które obejmie restrukturyzacja, zwłaszcza w sektorze górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006 w odnalezieniu się w nowej sytuacji życiowej, w zdobyciu nowych lub podniesieniu poziomu posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz w znalezieniu lub utworzeniu dla siebie nowego miejsca pracy.

Opracowany Program tworzy warunki do kreowania rozwoju, których wykorzystanie zależy od aktywności samorządów lokalnych oraz przedsiębiorców i ich organizacji, którzy zdecydują o efektywnym wykorzystaniu możliwości, jakie stwarza „Program łagodzenia...”.

Beneficjentów Programu najogólniej można podzielić na dwie grupy, tj.:
•	zapewniający miejsca pracy lub tworzący warunki do ich powstania, czyli: przedsiębiorcy oraz gminy i powiaty z terenu województwa śląskiego,
•	otrzymujący pomoc, czyli pracownicy tracący pracę w górnictwie, bezrobotni i zagrożeni bezrobociem, a także absolwenci.

W ramach określonych w Założeniach środków na Fundusz dla Śląska łącznie przewidziane jest 200 mln zł. Na finansowanie zadań w pierwszym etapie realizacji „Programu łagodzenia” Rząd RP zaciągnął pożyczkę w Banku Rozwoju Rady Europy (BRRE) w wysokości 25 mln Euro. 

W ramach Programu realizowane będą 2 instrumenty finansowe, tj.:
•	Fundusz na Rzecz Rozwoju Infrastruktury Lokalnej skierowanej na rozwój przedsiębiorczości, 
•	Linia Pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw.

1.2. Opis instrumentu Linia Pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Beneficjentami tego instrumentu będą małe i średnie przedsiębiorstwa działające na terenie województwa śląskiego. Wsparcie obejmować będzie udzielenie preferencyjnej pożyczki  przedsiębiorcom inwestującym w produkcję lub usługi. Okres korzystania z pożyczki to maksymalnie 7 lat.

Celem instrumentu jest tworzenie nowych miejsc pracy i/lub tworzenie warunków do utrzymania miejsc pracy na terenie gmin i powiatów województwa śląskiego. 
W celu ostatecznego wyboru projektów zostanie powołana Komisja Oceniająca w składzie: 
•	przewodniczący i sekretarz (przedstawiciele jednostki wdrażającej) - bez prawa głosu,
•	pięciu członków oceniających, tj.: 3 przedstawicieli jednostki wdrażającej i 2 przedstawicieli Urzędu Marszałkowskiego.
Opracowana przez komisję oceniającą lista rankingowa projektów musi zostać przedstawiona do akceptacji Zarządowi Województwa Śląskiego przed podpisaniem umów z beneficjentami.

1.3. Kwoty wsparcia finansowego 

	W ramach Funduszu dla Śląska, na ten instrument przewidziano środki finansowe w wysokości równowartości w PLN kwoty 7 mln Euro.

Pożyczka może stanowić maks. 25% kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych, a jej wartość nie może być mniejsza niż 20.000 zł i nie wyższa niż 500.000 zł na pojedynczy projekt inwestycyjny. Pożyczka ta będzie udzielana na okres do 7 lat i będzie oprocentowana stopą równą ½ stopy redyskonta weksli, z 2-letnią karencją spłaty rat kapitałowych pożyczki. Istnieje możliwość umorzenia części kapitałowej całej pożyczki po 2 latach - w przypadku braku istotnych zakłóceń w spłacie odsetek oraz spełnienia warunku utrzymania zwiększonego stanu zatrudnienia.

Fundusze instrumentu „Linia pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw” będą powiększane o zapłacone odsetki (w tym karne), a także o ewentualne zapłacone opłaty rekompensacyjne lub karne, wynikające z zawartych umów pożyczek.

2. Kryteria kwalifikacyjne
2.1 Rodzaje kryteriów

Istnieją trzy rodzaje kryteriów kwalifikacyjnych. I tak, dotyczą one:
•	podmiotów, które mogą występować o pożyczki, 
•	projektów, na które może być przyznana pożyczka,
•	rodzajów kosztów, które mogą być brane pod uwagę przy określaniu kwoty pożyczki.

2.1.1	Kryteria kwalifikacyjne dotyczące wnioskodawców: kto może wystąpić o pożyczkę
Wnioskodawca, aby spełniać warunki kwalifikujące do otrzymania pożyczki musi:
-	być małym lub średnim przedsiębiorcą spełniającym, na dzień podpisania umowy kredytowej i dzień udzielenia przez Fundusz pożyczki, kryterium określone w art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Z 1999 roku, Nr 101, poz. 1178 z późniejszymi zmianami), mającym swoją siedzibę na terenie województwa śląskiego, tj. który: 
•	zatrudnia średniorocznie mniej niż 250 pracowników, oraz  
•	osiągnął przychód netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nie przekraczający równowartości w złotych 40 milionów EURO, lub
•	suma aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec poprzedniego roku obrotowego nie przekroczyła równowartości w złotych 27 milionów EURO. 
Nie uważa się jednak za średniego, przedsiębiorcy, w którym przedsiębiorcy inni niż mali i średni posiadają:
	1)	więcej niż 25% wkładów, udziałów lub akcji,
	2)	prawa do ponad 25% udziału w zysku,
	3)	więcej niż 25% głosów w zgromadzeniu wspólników (akcjonariuszy).
-	przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą od co najmniej 12 miesięcy, 
-	przedsiębiorca prowadzi działalność produkcyjną lub usługową,
-	przedsiębiorca w ciągu 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie zmniejszył stanu zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych dotyczących zakładu pracy.

2.1.2	Kryteria kwalifikacyjne dotyczące projektów: projekty, na które można składać wnioski

Podstawowe kryteria zakwalifikowania projektu do współfinansowania w ramach instrumentu: 
•	posiadanie wiarygodnego planu dla przedsięwzięcia rozwojowego (business plan dla inwestycji);
•	inwestycja związana musi być z tworzeniem nowych miejsc pracy na terenie woj. śląskiego; 
•	inwestycja musi być zgodna z celami „Programu łagodzenia w regionie śląskim skutków restrukturyzacji zatrudnienia w górnictwie węgla kamiennego”;
•	produkty i usługi powstałe w wyniku inwestycji powinny spełniać standardy obowiązujące w Unii Europejskiej.

Wielkość projektów
Wysokość pożyczki nie może przekraczać 500 tysięcy złotych oraz 20 tysięcy złotych na jedno nowo tworzone miejsce pracy przeliczone na pełny etat.
Zasada współfinansowania: 
-	do 25 % kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych - pożyczka, 
-	min 25 % kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych - udział własny Wnioskodawca, 
-	od „1 zł” do max 50 % kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych - kredyt (tzn. kredyt obowiązkowo występuje).

Wybór projektów:
Jednostka wdrażająca instrument będzie dokonywała analizy projektów i ich merytorycznej oceny, zarządzała środkami finansowymi i prowadziła monitoring przedsięwzięć. 
Realizacja instrumentu  „Linia pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw” będzie odbywać się we współpracy z bankami komercyjnymi, które będą  udzielać własnych kredytów na przedsięwzięcie (po dokonaniu własnej analizy projektu inwestycyjnego oraz po dokonaniu oceny zdolności kredytowej beneficjenta).
Średni koszt jednego nowego miejsca pracy przyjęto na poziomie 80 tysięcy złotych (tj. po aktualnym kursie około 17.200 EURO). Kwota pożyczki to maksymalnie w 25 % kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych i 20 tysięcy złotych (tj. po aktualnym kursie około 4.300 EURO) na jedno nowe miejsc pracy, co daje ponad łącznie 1600 utworzonych przez MSP nowych miejsc pracy.

Warunki umorzenia części kapitałowej pożyczki:
Po dwóch latach od dnia zawarcia umowy pożyczki Instytucja Wdrażająca może umorzyć pozostałą do spłaty część kapitałową pożyczki, jeżeli spełnione będą łącznie poniższe warunki: 
a) Pożyczkobiorca złożył pisemny wniosek o umorzenie na adres Instytucji Wdrażającej;
b) na dzień złożenia wniosku o umorzenie pożyczki, jak i na dzień jego rozpatrzenia nie występują zaległości finansowe Pożyczkobiorcy wobec Instytucji Wdrażającej; 
c) w okresie nie krótszym niż 24 miesiące od dnia rozliczenia celu pożyczki utrzymana jest przez Pożyczkobiorcę docelowa liczba etatów.
  
2.1.3	Kryteria kwalifikacyjne dla kosztów: koszty, które mogą być uwzględniane przy pożyczkach.
Finansowaniu podlegają tylko wybrane nakłady, tzn.:
kwalifikowane nakłady inwestycyjne – kwota związanych bezpośrednio z przedsięwzięciem nakładów netto (bez VAT) przeznaczona na: 
-	zakup gruntów, 
-	uzbrojenie i rekultywację gruntów, 
-	zakup, budowę, remont i modernizację budynków lub budowli bezpośrednio związanych z działalnością Pożyczkobiorcy, 
-	zakup maszyn i urządzeń wraz z oprzyrządowaniem (grupa 3, 4, 5, 6 Klasyfikacji Środków Trwałych),
-	zakup nowych środków transportu (podgrupa 76 i podgrupa 74 Klasyfikacji Środków Trwałych, za wyjątkiem rodzajów 740 i 741 ),
-	zakup nowego wyposażenia, aparatów, sprzętu (wymienionych w Klasyfikacji Środków Trwałych grupa 8), 
-	pokrycie kosztów nadzoru technicznego i przygotowania dokumentacji (technicznej, ekonomicznej, handlowej, inżynieryjnej itd.), jeśli koszty nadzoru technicznego i dokumentacji nie przekraczają 5% wartości inwestycji.

3. Zarządzanie instrumentem „Linia Pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw”
3.1. Zarząd Województwa Śląskiego 
Zarząd Województwa Śląskiego jest odpowiedzialny za zarządzanie środkami w ramach instrumentu „Linia Pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw” (LP) realizowanego w ramach „Programu łagodzenia w regionie śląskim skutków restrukturyzacji zatrudnienia w górnictwie węgla kamiennego”. Zarząd Województwa odpowiedzialny będzie za:
•	upowszechnianie informacji dotyczących możliwości uzyskania pomocy w ramach instrumentu wśród potencjalnych jego beneficjentów,
•	akceptację listy rankingowej projektów sporządzonej przez Komisję Oceniającą.
•	przygotowywanie kwartalnych raportów ze stanu realizacji instrumentu dla Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, zgodnych z wymogami BRRE.
3.2. Instytucja Wdrażająca 
Instytucja Wdrażająca odpowiedzialna będzie za:
•	upowszechnianie informacji dotyczących możliwości uzyskania pomocy w ramach instrumentu wśród potencjalnych jego beneficjentów,
•	udzielanie informacji dotyczących procedury konkursu ofert, jak również świadczenie pomocy doradczej dla instytucji wnioskujących o pożyczkę,
•	analizę projektów i ich merytoryczną ocenę,
•	informowanie instytucji wnioskujących o podjęciu decyzji dotyczącej przyznania pożyczki lub odrzucenia wniosku,
•	przygotowywanie i zawieranie umów o pożyczkę z instytucjami wnioskującymi,
•	zapewnienie regularnego finansowego i technicznego monitoringu pożyczki (zgodności wykorzystania pożyczki z obowiązującymi zasadami i wytycznymi) i współfinanowanych z jej środków prac,
•	zbieranie i weryfikację raportów od beneficjentów instrumentu pożyczek,
•	przygotowywanie kwartalnych raportów ze stanu realizacji instrumentu dla Zarządu Województwa Śląskiego.

3.3. Bank komercyjny
Bank komercyjny zawrze umowę o współpracy z IW, a współpraca ta realizowana będzie w zakresie zapewnienia wsparcia finansowego MSP działającym na obszarze województwa śląskiego tworzącym nowe miejsca pracy, poprzez umożliwienie im dostępu do kredytów udzielanych przez Bank i pożyczek udzielanych przez IW.
W szczególności:
1.	Bank zobowiąże się do rozpowszechniania wśród dotychczasowych i nowych klientów zainteresowanych uzyskaniem pożyczki informacji o ofercie IW i warunkach na jakich można z niej skorzystać poprzez oddziały Banku 
2.	Formularze wniosków o udzielenie pożyczki MŚP będzie mógł uzyskać w siedzibie oddziału  Banku.
3.	Bank wyznaczy oddziały, które będą współpracować z Funduszem w zakresie udzielania kredytów i pożyczek w ramach Programu. 
4.	MSP będzie mógł złożyć w siedzibie Oddziału banku wniosek o udzielenie pożyczki wraz z wymaganą dokumentacją.
5.	Bank dokonuje wstępnego sprawdzenia prawidłowości wypełnienia złożonego przez Klienta wniosku o pożyczkę oraz kompletności złożonej dokumentacji
6.	Oddział Banku przekazuje IW wniosek MŚP o udzielenie pożyczki wraz z dokumentacją złożoną przez wnioskodawcę, oraz elementami własnej analizy Wnioskodawcy (m.in.: notatkę z ewentualnej kontroli/inspekcji oraz informację o warunkowej pozytywnej decyzji Banku dotyczącej udzielenia kredytu inwestycyjnego w postaci decyzji). 
7.	Pozytywna decyzja Banku w sprawie wniosku kredytowego jest warunkiem wstępnym do rozpatrywania wniosku o pożyczkę.
8.	Bank nie odpowiada za wnioski wyciągnięte przez Fundusz z przekazywanych przez Bank informacji o Kliencie.
9.	Każda z instytucji samodzielnie ocenia ryzyko i podejmuje niezależną decyzję na podstawie odrębnie przeprowadzanych analiz Klienta jak i projektu inwestycyjnego.
10.	Bank i Fundusz ustanawiają zabezpieczenie kredytu i pożyczki zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i obowiązującymi odpowiednio w Banku albo Funduszu przepisami.
11.	Bank zobowiązany jest do przekazania IW potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika, kopii umowy kredytowej, w oparciu o udzieloną przez Klienta pisemną zgodę.
12.	Banku będzie informował Fundusz o zmianie kategorii ryzyka należności od MŚP zgodnie z obowiązującą klasyfikacją NBP, stwierdzonej w wyniku prowadzonego monitoringu.
13.	W przypadku nie dokonania przez MŚP zapłaty w terminie raty kredytu lub odsetek i nie uregulowania ich przez okres 30 dni, Bank powiadomi o tym Fundusz na piśmie, bez zbędnej zwłoki.
3.4. Komisja Oceniająca
Komisję Oceniającą powołuje Marszałek Województwa Śląskiego, do której zadań należy:
1.	dokonywanie oceny zgłoszonych wniosków, kierując się trzema podstawowymi kryteriami: kondycją finansową Wnioskodawcy, pozycją rynkową Wnioskodawcy i szansami przedsięwzięcia inwestycyjnego związanego z wzrostem zatrudnienia,
2.	dokonywanie oceny wniosków w oparciu o analizy i rekomendacje Inspektora Pożyczkowego i ewentualnie opinie ekspertów oraz podejmowanie decyzji w sprawie przyznania pożyczek.
3.	Ilość członków Komisji wynosi 7 osób, w tym Przewodniczący i Sekretarz – wybrane przez  Instytucję Wdrażającą, oboje bez prawa głosu.
4.	Członkami Komisji posiadającymi prawo głosu są: 3 osoby  wybrane przez Instytucję Wdrażającą i 2 osoby  wybrane przez Zarząd Województwa Śląskiego.
5.	Decyzje poddawane są pod głosowanie przez Przewodniczącego Komisji (lub – w razie jego nieobecności – przez Zastępcę). 
6.	Decyzje podejmowane są w głosowaniu jawnym bezwzględną większością głosów, tj. co najmniej 50% głosów plus jeden, członków Komisji obecnych na posiedzeniu.”
3.5. Bank Rozwoju Rady Europy (BRRE) 
Bank Rozwoju Rady Europy popisał z Rządem RP umowę o udzielenie kredytu w wysokości 25 mln euro, przeznaczonego na zasilenie "Funduszu dla Śląska”. Powyższa umowa reguluje cele i zasady przekazania tych środków.
3.6. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej
Zarządzającym programem od strony merytorycznej jest Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, nadzorujący wykonanie zadań wynikających z umowy kredytu oraz porozumienia zawartego z samorządem województwa śląskiego.

3.7. Minister Finansów 
Minister Finansów jest odpowiedzialny za wykonanie umowy kredytowej w części finansowej. Przekazuje sprawozdania z realizacji programu do Banku Rozwoju Rady Europy.
3.8. Beneficjent
Beneficjent (Instytucja Wnioskująca) – MŚP: mały lub średni przedsiębiorca spełniający, na dzień podpisania umowy kredytowej i dzień udzielenia przez Instytucję Wdrażającą pożyczki, kryterium określone w art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Z 1999 roku, Nr 101, poz. 1178 z późniejszymi zmianami), mający swoją siedzibę na terenie województwa śląskiego, prowadzący działalność gospodarczą, o charakterze produkcyjnym lub usługowym, od co najmniej 12 miesięcy oraz w ciągu 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie zmniejszył stanu zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych dotyczących zakładu pracy.
3.9. Projekt
Projekt - przedsięwzięcie inwestycyjne zgłoszone przez małego lub średniego przedsiębiorcę, do dofinansowania ze środków „Funduszu dla Śląska” mające na celu łagodzenie regionalnych skutków restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego oraz realizację priorytetów strategii rozwoju regionu.
3.10. Regulaminy
Wytyczne wdrażane będą w oparciu o załączone regulaminy (załączniki 1 i 2) oraz Instrukcję   (załącznik 3).

Wykaz załączników:
1. Regulamin pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw województwa śląskiego w ramach instrumentu „Linia Pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw ” realizowanego w ramach „Programu łagodzenia w regionie śląskim skutków restrukturyzacji zatrudnienia w górnictwie węgla kamiennego”;
2. Regulamin Komisji Oceniającej.
3. Instrukcja pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw województwa śląskiego 
w ramach instrumentu „Linia Pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw ” realizowanego w ramach „Programu łagodzenia w regionie śląskim skutków restrukturyzacji zatrudnienia w górnictwie węgla kamiennego”.