Po raz dziewiąty redakcje Portalu Samorządowego oraz Rynku Zdrowia zorganizowały konkurs Zdrowy Samorząd – inicjatywę promującą najlepsze praktyki jednostek samorządu terytorialnego w zakresie promocji zdrowia, edukacji zdrowotnej i profilaktyki chorób. Rozstrzygnięcie konkursu odbyło się podczas XI edycji Kongresu Wyzwań Zdrowotnych.
Konkurs Zdrowy Samorząd od dziewięciu lat wyróżnia gminy, miasta, powiaty oraz województwa, które w najbardziej efektywny sposób realizują zadania związane z promocją zachowań prozdrowotnych, edukacją zdrowotną oraz profilaktyką wybranych chorób i czynników ryzyka.
Celem inicjatywy jest upowszechnianie dobrych praktyk oraz inspirowanie innych do podejmowania działań na rzecz poprawy zdrowia mieszkańców. Laureatów konkursu wyłoniła Rada Konsultacyjna, złożona z ekspertów w dziedzinie ochrony zdrowia i samorządu.
Najzdrowsze gminy i miasta w Polsce
W gronie laureatów w kategorii Zdrowa Gmina/Miasto znaleźli się: Sosnowiec za kampanię profilaktyczną „Ty też się liczysz”, poświęconą zdrowiu psychicznemu dzieci i młodzieży. Kapituła konkursu doceniła samorząd za szybką i odpowiedzialną reakcję na rosnące problemy w obszarze kondycji psychicznej najmłodszych mieszkańców. Program nie ograniczył się do diagnozy zjawiska, lecz przełożył ją na konkretne, systemowe działania realizowane w szkołach podstawowych.
Drugim laureatem w kategorii został Kołobrzeg za pakiet działań wspierających rodziny w kontekście wyzwań demograficznych, w tym program „Zdrowszy Kołobrzeg – kołobrzeskie serduszka” oraz „CUS-ik dla mam i maluszków”. W trakcie konsultacji doceniono stworzenie spójnego systemu wsparcia obejmującego profilaktykę, edukację, integrację rodziców oraz pomoc finansową dla rodzin z noworodkami i wcześniakami. Działania te przekładają się na realne wsparcie setek mieszkańców i budowanie bezpiecznego startu najmłodszych.
Kolejne miasto, które może poszczycić się mianem najzdrowszego w Polsce, to Wrocław, doceniony za program „Zdążyć Przed Stopą Cukrzycową”, odpowiadający na wyzwania związane z chorobami cywilizacyjnymi. Kapituła zauważyła i postanowiła wybrać projekt za kompleksowe podejście do problemu cukrzycy – połączenie wczesnej diagnostyki, edukacji pacjentów i ich opiekunów oraz wsparcia specjalistycznego, a także działania wzmacniające kompetencje kadr medycznych. Programem objęto blisko 900 mieszkańców, realnie ograniczając ryzyko powikłań i poprawiając jakość życia chorych.
Powiaty na medal
Laureatami drugiej kategorii konkursu Zdrowy Samorząd – Zdrowy Powiat – został m.in. powiat stargardzki za program „Z kobietami dla kobiet – zdrowie mieszkanek wsi”, który skutecznie odpowiada na problem tzw. białych plam w dostępie do profilaktyki zdrowotnej. Wyróżnienie zostało przyznane za działania realizowane bezpośrednio w środowiskach wiejskich – poza tradycyjnymi placówkami medycznymi – we współpracy z gminami i lokalnymi organizacjami. Program zwiększył dostępność badań i konsultacji specjalistycznych dla kobiet, które dotąd miały ograniczone możliwości korzystania z profilaktyki.
Kolejnym laureatem w kategorii Zdrowy Powiat został powiat legionowski za program „Zdrowie pod lupą – nowoczesna cytologia płynna z genotypowaniem i konsultacją lekarską dla mieszkanek powiatu legionowskiego”. Program nagrodzono za konsekwentne postawienie na profilaktykę i nowoczesną diagnostykę w obszarze zdrowia kobiet. Program łączył cytologię płynną (LBC) z genotypowaniem HPV oraz obowiązkową konsultacją lekarską, dzięki czemu uczestniczki otrzymywały nie tylko wynik badania, ale także konkretne zalecenia i dalszą ścieżkę postępowania.
W gronie laureatów znalazł się również powiat wołomiński za program „Profilaktyka urologiczna dla mężczyzn powyżej 18. roku życia”. W projekcie dostrzeżono działania przełamujące barierę niskiej zgłaszalności mężczyzn na badania profilaktyczne. Program zapewnił bezpłatne konsultacje urologiczne i diagnostykę, zwiększając dostęp do wczesnego wykrywania chorób układu moczowo-płciowego.
Województwa dbające o zdrowie mieszkańców
W gronie najzdrowszych województw w Polsce znalazły się województwo śląskie za projekt „Oparzenia – poznaj, zrozum, zapobiegaj”. Kapituła postanowiła wyróżnić inicjatywę za kompleksowe działania edukacyjne i profilaktyczne skierowane do mieszkańców regionu, w tym szczególnie do osób starszych narażonych na urazy w warunkach domowych. Program obejmował warsztaty, pokazy pierwszej pomocy oraz szeroką współpracę ze służbami ratowniczymi, budując praktyczną wiedzę i świadomość zagrożeń.
Nagrodę odebrał Wicemarszałek Województwa Śląskiego Leszek Pietraszak.
Laureatem zostało również województwo podlaskie za „Program teleopieki domowej – program wsparcia polityki senioralnej oraz osób z niepełnosprawnościami”. Wyróżnił się nowoczesnym podejściem do polityki senioralnej, łączące wrażliwość społeczną z wykorzystaniem technologii. Program zapewnia uczestnikom całodobowy monitoring i możliwość natychmiastowego wezwania pomocy, zwiększając ich bezpieczeństwo oraz umożliwiając dłuższe, samodzielne funkcjonowanie w miejscu zamieszkania.
Wśród wyróżnionych województw kapituła doceniła „Program wsparcia osób po 65. roku życia w ograniczeniu występowania zaburzeń procesów poznawczych prowadzących do chorób neurodegeneracyjnych” województwa wielkopolskiego. Wyróżnienie zostało przyznane za kompleksowe działania odpowiadające na wyzwania demograficzne i rosnącą skalę chorób cywilizacyjnych wśród seniorów. Program łączy wczesną diagnostykę z działaniami profilaktycznymi i aktywizującymi, wspierając utrzymanie sprawności poznawczej oraz samodzielności osób starszych.
Projekt doceniony przez internautów
W głosowaniu internetowym czytelników portalu samorządowego oraz rynku zdrowia bezsprzecznym zwycięzcą został Sosnowiec za kampanię profilaktyczną „Ty też się liczysz”, poświęconą zdrowiu psychicznemu dzieci i młodzieży.
