Ruszyły prace nad pierwszym w Polsce modelem współpracy zlewniowej
Dwudniowe spotkanie otworzyli wspólnie Jacek Jarco, Przewodniczący Sejmiku Województwa Śląskiego, oraz Paweł Jaworski, Dyrektor Departamentu Strategii i Odporności Klimatycznej w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Warsztaty były poświęcone wypracowaniu modelu współpracy międzyinstytucjonalnej dla działań prowadzonych w układzie zlewniowym.
To właśnie w Województwie Śląskim rozwijana jest formuła współpracy, która ma stać się pierwszym w Polsce modelem tego typu, a w dalszej kolejności służyć również jako punkt odniesienia dla innych regionów. Dla Śląskiego to jednocześnie naturalny krok we wdrażaniu Regionalnego Planu Adaptacji do zmian klimatu – pierwszego takiego dokumentu przyjętego na poziomie regionalnym w Polsce. Województwo konsekwentnie przechodzi dziś od etapu diagnozy i planowania do budowania praktycznych narzędzi wdrożeniowych.
Podczas otwarcia warsztatów Jacek Jarco zwracał uwagę, że woda ma dziś znaczenie fundamentalne – decyduje o bezpieczeństwie mieszkańców, jakości życia, rozwoju miast i odporności regionu na skutki zmian klimatu. Podkreślał również, że działania adaptacyjne nie mogą pozostawać wyłącznie na poziomie dokumentów i deklaracji, lecz muszą być przekładane na konkretne mechanizmy współpracy i wdrażania.
W centrum rozmów znalazła się właśnie woda – z jednej strony żywioł, który coraz częściej przypomina o sobie podczas nawalnych opadów, podtopień i gwałtownych zjawisk pogodowych, z drugiej zasób, który wymaga odpowiedzialnego gospodarowania i ochrony. Dlatego potrzebne jest dziś spojrzenie na problemy wodne w skali całej zlewni: od terenów górskich i leśnych, przez obszary rolnicze, po miasta i infrastrukturę. Tylko takie podejście pozwala skutecznie łączyć retencję, planowanie przestrzenne, ochronę przyrody i bezpieczeństwo.
W warsztatach uczestniczyło szerokie grono przedstawicieli różnych instytucji i środowisk: administracji rządowej i samorządowej, Wód Polskich, Lasów Państwowych, instytucji naukowych, służb, podmiotów infrastrukturalnych oraz organizacji pozarządowych. Przy wspólnym stole pracowali specjaliści z wielu obszarów – gospodarki wodnej, ochrony środowiska, leśnictwa, planowania przestrzennego, administracji i nauki. W toku roboczej dyskusji padło wiele konkretnych pomysłów i interesujących koncepcji dotyczących tego, jak powinien wyglądać model współpracy międzyinstytucjonalnej – od ról poszczególnych podmiotów, przez obieg danych i informacji, po sposób przygotowania i wdrażania działań w skali całej zlewni.
Jak podkreślał Paweł Jaworski, przedsięwzięcie ma charakter przełomowy, ponieważ otwiera drogę do budowy modelu, który może stać się trwałym punktem odniesienia dla szerszej polityki wodnej i adaptacyjnej. Zebrany podczas warsztatów materiał będzie teraz dalej opracowywany po stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Z perspektywy Województwa Śląskiego warsztaty są kolejnym ważnym krokiem w rozwijającej się współpracy i dobrym prognostykiem na wypracowanie realnego narzędzia wdrożeniowego Regionalnego Planu Adaptacji w obszarze wody – kwestii fundamentalnej dla bezpieczeństwa mieszkańców, środowiska i rozwoju regionu. W nowej perspektywie finansowej 2028–2034 model ten ma stanowić podstawę do przygotowywania kolejnych projektów, a Województwo Śląskie zamierza wdrażać go zgodnie ze swoją rolą koordynującą w regionie.
